Herfstbrief: thuis en uit

brief 4 * september 2020
Lieve lezer,

Nu ook de herfst zich veelal voltrekt in het teken van thuisblijven, hoop ik de al gevaarlijk hellende stapel boeken naast me een faire kans te geven. De zomer verging als vanzelf mijmerend in het lome Zuid-Finse landschap, maar nu knaagt een heimwee naar elders, naar alle uitgestelde reizen. Die onrust wordt thuis gedeeld, en samen verzinnen we onze escapades, bijvoorbeeld naar tentoonstellingen vroeg op zondagochtend, op een tijdstip waarop de grote stad nog slaapt. Van harte aanbevolen, zoals ook bioscoopbezoek op een strategisch moment zaterdags als er in de supermarkt gevochten wordt om de laatste avocado’s.

In de bioscoop zag ik de documentairefilm over de choreograaf en danser Merce Cunningham, die meer dan een halve eeuw baanbrekende moderne dans maakte. Als de film iets duidelijk maakt, dan wel dat concepten en methodes fijn zijn bij het maken van kunst, maar dat het uiteindelijk neerkomt op het doen en, zoals Cunningham keer op keer benadrukt, blijven doen en durven proberen wat nog niet eerder gedaan is. Voor hem betekende de dans in de eerste plaats vrijheid, een volledig bewustzijn van de wereld en tegelijkertijd onthechting ervan.

Een van Cunninghams bevriende grensgangers was de videokunstenaar Nam June Paik, wiens werk tot begin oktober tentoongesteld staat in het Stedelijk Museum Amsterdam. Die expositie was mijn eerste vroegzondagse etappe. De Cunningham-documentaire nog vers op mijn netvlies, gaf het me een duw van plezier om de danser veelvoudig op de schermen terug te zien. Wie Paiks spel met de bewegende beelden echt wil doorgronden, kan zich in zijn gedachtegoed verdiepen in de recente uitgave van zijn gebundelde essays, We Are Open Circuits – wat overigens ook een passende naam voor de expositie was geweest.

Sommige boektitels zijn inderdaad gewoon te mooi om te laten staan. Zo in ieder geval de van emotie geladen I Know How Furiously Your Heart Is Beating, zoals het nieuwste project en boek van de fotograaf Alec Soth heet. Het spreekt voor het Amsterdamse fotomuseum Foam dat het zich aan deze titel heeft gehouden bij de fraaie, hoewel bescheiden keuze uit het project. Toen ik Soths tentoonstelling onlangs bezocht – jawel: ook op een vroege zondagochtend – had ik de zalen nagenoeg voor mezelf alleen, en dat kwam uitzonderlijk goed uit. Want het zijn stille, ingetogen, haast meditatieve beelden, die niet om aandacht schreeuwen.

Voor Soth betekende I Know een steile koerswijziging in zijn oeuvre: waar hij vroeger de wereld van buiten fotografeerde, zocht hij nu mensen op bij hen thuis, en hij bleef er tot hij contact kreeg zowel met de persoon in kwestie als diens huiselijke omgeving. Net zoals Cunningham en Paik, zag ook Soth in dat alles met alles verbonden is, en dat veranderde niet alleen zijn manier van werken, maar ook hemzelf, zoals hij uitlegt in het gesprek met de schrijver Hanya Yanagihara, dat opgenomen is in het boek.

Genoeg gezegd over tentoonstellingen, films en andere zaken van de buitenwereld. Het wordt tijd om het beste uit het thuisblijven te halen en me te laten verleiden door de boekenstapel. Ik wens ook jou een leesrijke herfst.

Hartelijks,
Elisa

Ontvang de volgende brief direct in je mailbox.

 



Reacties zijn gesloten.