Het beelddagboek van Tetsuya Noda en de brug van Hiroshige – en van Tove Jansson

tetsuya noda diary

Tetsuya Noda: Diary, February 17th, 1992

De Japanse grafisch kunstenaar Tetsuya Noda begon in de jaren ’60 zijn leven vast te leggen in prenten: zijn familie, plaatsen waar hij komt, mensen die hij ontmoet. In de korte documentaire Making Beauty: Noda Tetsuya, die The British Museum van zijn werk maakte, vertelt hij hoe hij op de basisschool als huiswerk de opdracht kreeg een dagboek in beelden – e-nikki in het Japans – te maken. Hij vond dat hij zich in de dagboekvorm uitstekend kon uitdrukken en ging ermee door. In het begin werd hij vreemd werd aangekeken voor zijn onderwerpkeuze. In het Japan van een halve eeuw geleden was het niet gewoon het persoonlijke, dagelijkse leven op die manier vast te leggen en te delen met het publiek – anders dan misschien zou kunnen worden verwacht vanwege de onverminderde populariteit van het associatieve dagboek van Sei Shōnagon, Het hoofdkussenboek. Pas geleidelijk won Noda’s werk aanvaarding, ook internationaal.

Hij maakt de prenten van zijn ‘dagboek’ volgens een zelfbedachte methode. De basis is een foto, voorzien van een datum, die hij bewerkt: hij wist sommige elementen uit en tekent er weer iets nieuws bij – een procedé die hij ‘koken’ noemt: hij kruidt als het ware de foto naar zijn eigen smaak. Daarna maakt hij met behulp van een ouderwetse mimeografische machine een soort stencil van de foto. Vervolgens neemt hij een vel handgemaakt Japans papier en drukt er een gekleurde houtsnede op. Tot slot voegt hij de gemanipuleerde foto met zijdedruktechniek eraan toe en voorziet het werk met zijn handtekening en een rode afdruk van zijn duim, zijn beeldmerk.

Tetsuya Noda

Tetsuya Noda, stillbeeld uit Making Beauty

The British Museum heeft een uitgebreide collectie van zijn werk, waaronder de prent die hij maakte van de Millennium Bridge, gezien vanuit het Tate Modern, getiteld Diary: Feb. 23rd ‘02. Het uitzicht, legt hij in de documentaire uit, deed hem denken aan Hiroshige’s beroemde prent van de Ōhashi-brug bij regen. Ook het Londense beeld ziet er regenachtig en mistig uit, en de compositie komt vrijwel overeen.

tetsuya noda hiroshige

Stillbeeld uit Making Beauty

Hiroshige’s werk was ook inspiratie voor Tove Jansson, zoals de makers van haar overzichtstentoonstelling opgemerkt hebben. De tentoonstelling reisde vorig jaar door Japan, voorzien van een in linnen gebonden catalogus met de uitstraling van een Moeminboek. De Ōhashi-brug staat erin, en nog een tweede Hiroshige met een brug. De composities komen minder nauw overeen dan in Tetsuya Noda’s Millennium Bridge, maar de sfeer klopt helemaal. Een onuitgesproken verwantschap tussen Noda en Tove Jansson ligt voor de hand.

tove jansson hiroshige

Uit de Japanse tentoonstellingscatalogus The Moomin: The Art and the Story



Reacties zijn gesloten.